Аннотация

Мақсад

Арзебӣ намудани тағӣирёбӣ, басомад ва сохтори нуқсонҳои модарзодии системаи марказии асаб дар шаҳри Душанбе вобаста ба вазни ҷанин.
 

Мавод ва усулҳо

Ҳолатхои ба кайд гирифташудаи нуқсонҳои модарзодии системаи марказии асаб дар байни кӯдакони зиндатаваллуд, мурдатаваллуд ва фавти бармаҳали неонаталӣ бо тақсимот аз рӯи вазни таваллуд: 500-999 г (вазни пасти экстремалӣ), 1000-1499 г (вазни хеле паст), 1500-2499 г (вазни ками бадан), ≥2500 г (вазни муқаррарии бадан). Таҳлили ретроспективии маълумоти Маркази ҷумҳуриявии омори тиббӣ ва иттилооти Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки дар шакли № 32 «Ҳисобот оид ба хизматрасонии тиббӣ ба ҳомиладорон, таваллудкунандагон ва навзодон» барои солҳои 2020-2024 дар шаҳри Душанбе оварда шудааст.
 

Натиҷаҳо

Дар солҳои 2020-2024 дар байни кўдакони зиндатаваллудшуда ҳиссаи нуќсонҳои модарзодии системаи марказии асаб мушоҳида карда шуд: вазни ками бадан (1500-2499 г) – 4,4 маротиба (аз 18,6% то 4,2%), вазни муқаррари (≥2500 г) – 1,4 маротиба (аз  8,5% до 6,2%). Дар давраи фавти бармаҳали неонатали, дар  навзодони бо вазни хеле пасти бадан (1000-1499 г) – 2,6 маротиба (аз 21,1% то 8,0%), бо вазни ками бадан (1500-2499 г) – 2,7 маротиба (аз 37,0% то 13,9%), вазни муқаррари (≥2500 г) – 2,1 маротиба (аз 37,0% то 13,9 г) – 2,0 маротиба, бо 2,0 маротиба (аз 18,5 фоиз то 8,6 %) коҳиш ёфт. Дар байни кӯдакони мурдатаваллуд ҳиссаи нуқсонҳои модарзоди системаи марказии асаб зиёд шудааст: вазни  пасти экстремали(500-999 г) -1,4 маротиба (аз 54,5% то 75,0%), бо хеле паст (1000-1499 г) - 2,1 маротиба (аз 35,3 то 75,0%), бо вазни кам (1500-2499 г) – 1,7 маротиба (аз 38,2  то 66,7 %). 
 

Хулоса

Нуқсонхои модарзодии системаи марказии асаб бештар дар навзодони вазни экстремали  ва вазни хеле пасти бадан хангоми  таваллуд ба кайд гирифта шудаанд. Тамоюли мушоҳидашудаи пастшавии басомади нуќсонҳои системаи марказии асаб дар аксари категорияҳои вазни аз   самаранокии чорабинихо оид ба барвакт ошкор намудан ва пешгирии онхо шаходат медиҳад, вале такмили минбаъдаи ташхиси пеш аз таваллуд ва кўмаки махсуси перинаталӣ зарур аст.
 

Калимаҳои калидӣ

нуқсонҳои модарзодии системаи марказии асаб вазни бадан хангоми таваллуд зинда таваллуд фавти бармаҳали неонатолӣ мурда таваллуд.

Матни пурра

Боргирӣ кардани мақола дар PDF

Версияи пурраи мақола дар формати PDF

Феҳристи манбаъ

  1. Астраханцева МА, Кику ПФ, Воронин СВ, Сухова АВ. Профилактика и диагностика врождённых пороков развития. Здравоохранение Российской Федерации. 2021; 65(30): 230-237. DOI: 10.47470/0044-197X-2021-65-3-230-237.
  2. Пурыскина НЛ, Суханова ТИ, Гиргель ЮС, Минайчева ЛИ, Сеитова ГН. Структура врожденных пороков развития центральной нервной системы в пренатальном периоде. Медицинская генетика. 2022;21(8):35-39. DOI: 10.25557/2073-7998.2022.08.35-39.
  3. Саидова ХО, Мухамадиева СХ, Мирзабекова БТ. Риск развития врожденных пороков центральной нервной системы. Вестник последипломного образования в сфере здравоохранения. 2024; 4:66-71.
  4. Хабибов ИМ, Бердиев РН. Врожденные пороки развития неавральной трубки - spina bifida (спинномозговая грыжа) в Республике Таджикистан. Здравоохранение Таджикистана. 2023; 3:74-79. DOI: 10.52888/0514-2515-2023-358-3-74-79.
  5. Bakker MK, Loane M, Garne E. et al. Accuracy of congenital anomaly coding in live birth children recorded in European health care databases. European Journal of Epidemiology. 2023; 38(3): 325-334. DOI: 10.1007/s10654-023-00971-z.
  6. Blayney GV, Laffan E, Jacob PA. et al. Monogenic conditions and central nervous system anomalies: A prospective study, systematic review and meta-analysis. Prenatal Diagnosis. 2024; 44 (4): 422-431. DOI: 10.1002/pd.6466.
  7. Chauhan D., Punchak M., Gutbrod J., Moorthy G., Thach B., Rosseau G. Tracking the Global Burden of Neural Tube Defects and Assessing Disparities Across World Health Organization Regions: A Scoping Literature Review. Neurosurgery. 2024; 95(5): 963-975. DOI: 10.1227/neu.0000000000002996.
  8. Global and regional burden of congenital birth defects, 1990-2021: persistent healthcare disparities and emerging challenges from non-fatal health burden. BMJ Public Health. 2025; 3(1): e001608. DOI: 10.1136/bmjph-2024-001608.
  9. Morris JK, Garne E, Loane M, et al. Prevention of neural tube defects in Europe: a public health failure. Archives of Disease in Childhood. 2021.106(7).698-703. DOI: 10.3389/fped.2021.647038.
  10. World Health Organization (WHO). Congenital disorders an important cause of childhood death, chronic illness, and disability in many countries.Geneva:2023 https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/congenital-anomalies
  11. World Health Organization (WHO). Centers for Disease Control and Prevention (CDC); International Clearinghouse for Birth Defects Surveillance and Research (ICBDSR). Birth defects surveillance training: facilitator's guide, second edition [Электронный ресурс]. Geneva: World Health Organization. 2024. 219 p. ISBN 978-92-4-009828-2.