Аннотация
Омӯзиши хусусиятҳои клиникӣ ва иммунологии эритемаи доругии собит (ФЛЭ) дар беморони дорои басомади гуногуни рецидивҳо ва муқоисаи нишондиҳандаҳои бадастомада бо маълумоти гурӯҳи назоратӣ.
Тадқиқоти якмарказии кушодаи клиникӣ-лаборатории мушоҳидавӣ гузаронида шуд, ки 62 бемори дорои ташхиси клиникии тасдиқшудаи эритемаи доругии собитро дар бар гирифт, ки дар солҳои 2018–2025 таҳти мушоҳида қарор доштанд. Аз шумораи умумии беморон 38 нафар (61,3%) мардон ва 24 нафар (38,7%) занон буданд. Синну соли беморон аз 20 то 60 солро ташкил дод. Ба гурӯҳи назоратӣ 20 нафар ихтиёриёни амалан солим бо синну соли муқоисашаванда, бе таърихи дерматозҳои доругӣ ва бемориҳои музмини илтиҳобии пӯст дохил карда шуданд. Ба ҳамаи беморон муоинаи клиникӣ, таҳлили анамнези доруворӣ, таҳқиқоти умумии клиникӣ ва биохимиявӣ, инчунин баҳодиҳии нишондиҳандаҳои иммунологӣ гузаронида шуд: CD3+, CD4+, CD8+, индекси иммунорегулятории CD4/CD8, IFN-γ, TNF-α, IL-6, IL-10, IgG ва IgM. Беморон вобаста ба басомади рецидивҳо ба се гурӯҳ ҷудо карда шуданд: 1–3 эпизод, 4–7 эпизод ва 8–10 эпизод.
Бештар ҳолатҳои инкишофи эритемаи доругии собит бо истифодаи ампитсиллин, ко-тримоксазол, цефтриаксон, парасетамол, цитрамон, диклофенак, флуконазол ва метронидазол алоқаманд буданд. Ҳангоми муқоиса бо гурӯҳи назоратӣ дар беморони гирифтори ФЛЭ коҳишёбии сатҳи CD4+, афзоиши CD8+, пастшавии индекси CD4/CD8, баландшавии сатҳи IFN-γ, TNF-α ва IL-6 дар заминаи коҳишёбии IL-10 муайян гардид. Тағйироти бештар ифодаёфта дар бемороне ба қайд гирифта шуданд, ки 8–10 маротиба рецидив доштанд. Пас аз табобат динамикаи мусбати нишондиҳандаҳои иммунологӣ бештар дар бемороне мушоҳида гардид, ки табобати комплексӣ гирифта буданд, аммо бо назардошти хусусияти мушоҳидавии тадқиқот, ин натиҷаҳо тасдиқи минбаъдаро дар тадқиқотҳои назоратшаванда талаб мекунанд.
Эритемаи доругии собит бо тағйироти звеноҳои ҳуҷайравӣ ва ситокинии иммунитет ҳамроҳӣ мекунад, ки дараҷаи ифодаёбии онҳо бо басомади рецидивҳои беморӣ алоқаманд мебошад.
Калимаҳои калидӣ
Матни пурра
Боргирӣ кардани мақола дар PDF
Версияи пурраи мақола дар формати PDF
Феҳристи манбаъ
- LITERATURE/REFERENCES 1. Anderson HJ, Lee JB. A Review of Fixed Drug Eruption with a Special Focus on Generalized Bullous Fixed Drug Eruption. Medicina (Kaunas). 2021;57(9):925. doi: https://doi.org/10.3390/medicina57090925 2. Agarwal A. Uncommon variants of fixed drug eruption. Indian J Dermatol Venereol Leprol. 2023;89(5):673-682. doi:10.25259/IJDVL_502_2021. 3. Wilkhoo HS, Islam AW, Hussain S, Kadam SR, Rao ZK, Singh B. Skin microbiome and inflammatory dermatoses: A focused review. CosmoDerma. 2025;5:107. doi: 10.25259/CSDM_99_2025 4. Makris M, Ferrucci S, Scherer K, et al. Drug Hypersensitivity Reactions: Current Concepts. J Clin Med. 2024;13(6):1583. doi: https://doi.org/10.1016/j.iac.2022.10.005 5. Phillips EJ, Bigliardi P, Bircher AJ, Broyles A, Chang YS, Chung WH, et al. Controversies in Drug Allergy: Testing for Delayed Reactions. J Allergy Clin Immunol Pract. 2023;11(1):45-56. doi: https://doi.org/10.1016/j.jaci.2018.10.030 6. Li Chen, Junfeld Zh, Lei Yao. Generalized bullous fixed drug eruption. Eur J Intern Med. 2024.133:115-119 doi:https://doi.org/10.1016/j.ejim.2024.11.028 7. Paulmann M, Reinkemeier F, Lehnhardt M, Mockenhaupt M. Generalized Bullous Fixed Drug Eruption Mimicking Epidermal Necrolysis: A Case Report. Front Med (Lausanne). 2023;10:1125754. doi: https://doi.org/10.3389/fmed.2023.1125754 8. Chai L, Liu ZH. Generalized Bullous Fixed Drug Eruption. Dermatitis. 2023;34(5):e89-e91. doi: https://doi.org/10.1089/derm.2022.0088 9. Bang AS, Blank NR, Harp J. Distinguishing Generalized Bullous Fixed Drug Eruption from Stevens-Johnson Syndrome and Toxic Epidermal Necrolysis. Cutis. 2024;114(2):48-49. doi: https://doi.org/10.12788/cutis.1071 10. Choi J, K Okoji U, Koralnik L, et al. Clinical Characteristics of Adult Localized and Generalized Fixed Drug Eruption. Int J Dermatol. 2025.65(3):620-623 doi: https://doi.org/10.1111/ijd.17989 11. Matheur A, Mathilde de G, et al. Triggers, Clinical Manifestations and Assessment of Paediatric Fixed Drug Eruption: A Systematic Review. Contact Dermatitis.2024.90(4):334-349 doi: https://doi.org/10.1111/cod.14500 12. Chen L, Zhou J, Yao L. Generalized Bullous Fixed Drug Eruption. Eur J Intern Med. 2025;133:115-116. doi:10.1016/j.ejim.2024.11.028 13. Christo SN, Park SL, K Mueller S, K Mackay L, The Multifaceted Role of Tissue-Resident Memory T Cells. Annu Rev Immunol. 2024;42(1):75-102. doi: https://doi.org/10.1146/annurev-immunol-101320-020220 14. Mima Y, Kurokawa I, Mizutani H, et al. Ibuprofen-Induced Multiple Fixed Drug Eruption Confirmed by Oral Provocation Testing. Diagnostics (Basel). 2025;15(1):48. doi: https://doi.org/10.3390/diagnostics15010048?urlappend=%3Futm_source%3Dresearchgate.net%26utm_medium%3Darticle 15. Matsumura Y, Okiyama N, Fujimoto M. Resident memory T cells in inflammatory skin diseases. J Invest Dermatol. 2023;143(7):1097-1100. https://doi.org/10.1093/bjd/ljad303 16. Kaneoka A, Tokura Y, Kabashima K. Drug Eruptions: Immunological Mechanisms and Clinical Approach. Acta Derm Venereol. 2024;104:adv37804. doi:10.2340/actadv.v104.37804. 17. Chen G, Wu D, Guo W, Cao Y, Huang D, Wang H. Clinical and immunologic features of COVID-19. J Clin Invest. 2021;131(6):e137244. https://doi.org/10.1172/jci137244